2007-2011 © Fundacja Marketingu Społecznego

Poleć nas:

 

Tweet

 

Poprzyj nas:

STATYSTYKI

Prawdopodobieństwo spowodowania wypadku wzrasta 4-krotnie, gdy kierowca rozmawia przez telefon w samochodzie (Insurance Institute for Highway Safety, 2005, USA). Szacuje się, że nawet do 28% wszystkich wypadków może być spowodowanych przez kierowców korzystających z telefonów komórkowych (National Safety Council, 2010, USA).

Polska

W Polsce nie prowadzi się statystyk dotyczących wypadków spowodowanych przez korzystanie z telefonu komórkowego przez kierowcę. Wiadomo jednak, że 86% Polaków posiada telefon komórkowy (CBOS, kwiecień 2011). Wśród osób w wieku 20-29 lat odsetek posiadaczy telefonów wynosi 91%, w wieku 30-39 lat – 90%, 40-49 lat – 77%, 50-59 lat – 60% (Estymator, marzec-maj 2006). W 2009 roku 35 865 kierowców zostało ukaranych mandatem za korzystanie z telefonu (Komenda Główna Policji).

BADANIA OPINII I ZACHOWAŃ KIEROWCÓW*

Aż 35% kierowców prawie codziennie, ryzykuje życie i zdrowie swoje oraz innych użytkowników ruchu drogowego, korzystając z telefonu komórkowego podczas prowadzenia samochodu.

Aż 64% ankietowanych kierowców odbiera lub pisze smsy podczas prowadzenia samochodu.

Mimo tego, że tak wielu kierowców korzysta z telefonu podczas prowadzenia samochodu, aż 86% uważało, że rozmowa kierowcy przez telefon podczas jazdy wpływa negatywnie na prowadzenie samochodu. 77% przyznało, że prowadzi ona do rozproszenia uwagi.

Na pytanie o argumenty, które mogłyby zniechęcić do korzystania z telefonu komórkowego podczas jazdy, 42% osoby wymieniło zagrożenia związane ze wzrostem ryzyka wypadku, 28% - zagrożenie bezpieczeństwa swojego i pasażerów, a 13% - zagrożenie bezpieczeństwa innych użytkowników dróg (kierowców, pieszych, rowerzystów). Zaledwie 6% osób uznało groźbę mandatu za czynnik zniechęcający do używania telefonu podczas jazdy.

Ogromnym problemem jest fakt, że kierowcy zapytani o zachowania stwarzające niebezpieczeństwo na drodze, nie wymieniają korzystania z telefonu komórkowego. Niespełna 2% ankietowanych zauważa ten problem, co uwidacznia jak bardzo potrzebna i ważna jest edukacja w tym zakresie.

*Wybrane wyniki z badań przeprowadzonych przez Grupę Perswazja w Praktyce, na potrzeby kampanii.

BADANIA EMPIRYCZNE

Rozmawianie przez telefon podczas prowadzenia samochodu - badania ogólne

Ponad 50 badań naukowych pokazało zagrożenia związane z korzystaniem z telefonu komórkowego przez kierowców. Dystrakcja spowodowana używaniem telefonu komórkowego podczas jazdy poważnie ogranicza zasoby uwagi, jakimi dysponuje kierowca. Prowadzi to do wydłużenia czasu reakcji oraz zaburzenia procesów świadomego zauważania obiektów i rozumienia informacji przekazywanych do mózgu przez zmysły. Umysł ludzki nie jest w stanie wykonywać jednocześnie dwóch zadań wymagających od niego wysiłku uwagowego [1][2]. Zmuszony jest „żonglować uwagą”, czyli angażować zasoby uwagi na zmianę w jeden lub drugi konkurencyjnie prowadzony proces myślowy [3]. Jeżeli zadanie, które wykonuje, cechuje się wysokim poziomem trudności i złożoności informacji, umysł nie nadąża z rozdzielaniem posiadanych zasobów i popełnia błędy.

Przeciążenie poznawcze prowadzi do tzw. ślepoty z nieuwagi, która polega na niezależnym od woli pomijaniu niektórych informacji napływających z otoczenia [4]. W praktyce oznacza to, że kierowca patrzy na drogę, lecz nie widzi, co się na niej dzieje. Szacuje się, że ślepota pozauwagowa może objąć nawet do 50% informacji napływających z otoczenia, niezależnie od ich znaczenia i rangi [5].

1. Kahneman D. (1973). Attention and Effort. Englewood CA: Prentice Hall.

2. Understanding the Distracted Brain: Why Driving While Using Hands-free Cell Phones is Risky Behavior. (marzec, 2010). White Paper. National Safety Council.

3. Pashler, H. (1994). Dual-task interference in simple tasks: data and theory. Psychological Bulletin, 116:220-244.

4. Simons D.J. i Chabris C.F. (1999). Gorillas in our midst: Sustained inattentional blindness for dynamic events. Perception, 28:1059-1074.

5. Horrey W.J. i Wickens C.D. (2006). Examining the impact of cell phone conversations on driving using meta-analytic techniques. Human Factors, 48:196–205.

 

Porównanie telefonu trzymanego w ręku z używaniem zestawu głośnomówiącego/słuchawkowego

Naukowe badania, analizy oraz statystyki policyjne wskazują jednoznacznie, że korzystanie z zestawu głośnomówiącego czy słuchawkowego jest równie niebezpieczne co rozmawianie przez telefon trzymany w ręku [6][7][8][9][10][11][12]. Dzieje się tak, ponieważ to przeciążenie poznawcze, a nie fakt trzymania telefonu w ręce, jest odpowiedzialne za odciąganie uwagi kierowcy od prowadzenia samochodu [13][14][15].

Przepisy wielu krajów (w tym Polski), dopuszczające korzystanie z telefonu za pomocą zestawów głośnomówiących są w sprzeczności z wynikami badań. Dodatkowo, dają one kierowcom złudne poczucie, że korzystając z zestawu, mogą czuć się bezpieczni.

6. Laberge-Nadeau C. (październik, 2005). Linking data from different sources to estimate the risk of a collision when using a cell phone while driving. Toronto, Canada.

7. Strayer D., Drews F. i Crouch D. (2003). Fatal Distraction? A Comparison of the Cell-Phone Driver and The Drunk Driver. University of Utah Department of Psychology.

8. Caird J.K. i in. (październik, 2004). Effects of cellular telephones on driving behaviour and crash risk: results of meta-analysis. CAA Foundation for Traffic Safety.

9. Horrey W. i Wickens C. (wiosna, 2006). Examining the Impact of Cell Phone Conversations on Driving Using Meta-Analytic Techniques. Human Factors and Ergonomics Society, 38(1):196–205.

10. McEvoy i in. (2005). Role of mobile phones in motor vehicle crashes resulting in hospital attendance: a case-crossover study. BMJ, 331(7514):428.

11. Harper D. (maj, 2010). Watchdog report: Statistics show hands-free cell phone use while driving is just as dangerous. Press of Atlantic City.

12. Department of Transportation's National Highway Traffic Safety Administration (2002-2003). Using Wireless Communication Devices While Driving. Washington DC.

13. Recarte M.A. i Nunes L.M. (2003). Mental Workload While Driving: Effects on Visual Search, Discrimination, and Decision Making. Journal of Experimental Psychology: Applied, 2(9):119–137.

14. Strayer D.L., Drews F.A. i Johnston W.A. (2003). Cell Phone-Induced Failures of Visual Attention During Simulated Driving. Journal of Experimental Psychology: Applied, 1(9):23–32.

15. Strayer D.L. i William J.A. (2001). Driven to distraction: Dual-Task Studies of Simulated Driving and Conversing on a Cellular Telephone. Psychological Science, 6(12):462–466.

 

Porównanie rozmawiania przez telefon z rozmawianiem z pasażerem

W badaniach naukowców z Uniwersytetu Utah sprawdzano, jak kierowcy radzą sobie z prowadzeniem samochodu w trzech warunkach: 1) bez dystrakcji, 2) rozmawiając przez telefon, 3) rozmawiając z pasażerem. Wyniki wskazują, że liczba popełnianych była najwyższa w sytuacji, gdy kierowca rozmawiał przez telefon. Na przykład, pasażerowie rozmawiający przez telefon cztery razy częściej przegapiali zjazdy z autostrady. Rozmawianie przez telefon różni się od rozmowy z pasażerem głównie tym, że przedmiotem rozmowy staje się sytuacja na drodze, a złożoność komunikacji spada w zależności od złożoności sytuacji na drodze [16].

Ogólnie rzecz ujmując, badania wskazują, że rozmawianie przez telefon jest znacząco bardziej wymagającą poznawczo czynnością, która znacząco obniża możliwość skupienia się na drodze [17]. Równocześnie należy pamiętać, że rozmawianie z pasażerem również może obniżać zdolność do bezpiecznego prowadzenia samochodu [18].

16. Drews F.A., Pasupathi M. i Strayer D.L. (2008). Passenger and Cell-Phone Conversations in Simulated Driving. Journal of Experimental Psychology Applied, 14(4): 392-400.

17. Burns P.C., Parkes A.M. i Lansdown T.C. (2007). Conversations in cars: the relative hazards of mobile phones. Proceedings of the XVth Triennial Congress of the International Ergonomics Association.

18. Laberge J., Scialfa C., White C. i Caird J. (2004). Effects of Passenger and Cellular Phone Conversations on Driver Distraction. Transportation Research Board, 1899.

 

Porównanie rozmawiania przez telefon ze słuchaniem radia

Rozmawianie przez telefon komórkowy wymaga znacząco więcej uwagi i wysiłku intelektualnego niż słuchanie radia. Słuchanie radia jest czynnością stosunkowo mało wymagającą. W dodatku, w razie konieczności, kierowca może w dowolnym momencie “wyłączyć się” i skoncentrować na drodze. Prowadzenie rozmowy wymaga znacznie większego skupienia. Należy najpierw wysłuchać wypowiedzi rozmówcy, po czym przygotować odpowiedź oraz ją zwerbalizować. W rezultacie, jak wskazują badania, osoby prowadzące rozmowę są 4 razy bardziej rozproszone od osób, które biernie słuchają (np. radia) [19].

19. Almor A. (2008). Why does language interfere with vision-based tasks? Experimental Psychology, 55(4):260-268.

 

Porównanie rozmawiania przez telefon z jazdy pod wpływem alkoholu

W badaniu porównano sposób prowadzenia samochodu w 4 różnych warunkach: 1) brak dystrakcji, 2) rozmowa przez telefon trzymany w ręce, 3) rozmowa przez telefon za pomocą zestawu słuchawkowego oraz 4) pod wpływem alkoholu na poziomie 0,08%. Wyniki wykazały, że kierowcy rozmawiający przez telefon prowadzili mieli wolniejsze czasy reakcji (opóźnione hamowanie) i większe prawdopodobieńtwo spowodowania wypadku [20]. “Badania nie oznaczają, że ludzie powinni zacząć jeździć pod wpłyem alkoholu. Oznaczają, że rozmawianie przez telefon przez kierowcę jest tak samo złe albo nawet gorsze niż jazda pod wpływem alkoholu, co jest całkowicie nie do zaakceptowania i nie może być tolerowane przez społeczeństwo” (Frank Drews, współautor badań).

20. Strayer D.L., Drews F.A. i Crouch D.J. (2006). A comparison of the cell phone driver and the drunk driver. The Journal of the Human Factors and Ergonomics Society, 48:381-91.

 

Pisanie SMSów podczas prowadzenia samochodu

Badania jednoznacznie wskazują, że odczytywanie i zwłaszcza pisanie SMSów podczas prowadzenia samochodu wpływa destruktywnie na bezpieczeństwo jazdy [21][22]. Pomiędzy zdolnościami, które zostają upośledzone, wymienić można: rozpoznawanie zagrożeń, czas patrzenia na drogę, zauważanie i prawidłowe reagowanie na znaki drogowe [23]. W jednym z eksperymentów, wykorzystujących symulator jazdy, porównywano sposób prowadzenia w warunkach: 1) bez dystrakcji, 2) z pisaniem SMSów. Wyniki wskazują, że kierowcy piszący SMSy reagowali z opóźnieniem na światła uliczne oraz mieli więcej wypadków w porównaniu do warunków bez dystrakcji [24].

Przeprowadzono również szeroko zakrojone badania przeprowadzone na kierowcach pojazdów komercyjnych, w których uzyskano dane od 200 kierowców. Materiał gromadzono między innymi przy użyciu kamer wideo zamontowanych w samochodach. Wykazano, że pisanie SMSów zwiększało ryzyko spowodowania niebezpieczeństwa 23-krotnie [25].

21. Reed N. iRobbins R. (2008). The effect of text messaging on driver behaviour: a simulator study. Published Project Report 367. Transport Research Laboratory. Crowthorne, UK.

22. Cheung D. (2010). Text message while driving: its effects on driving performance and text messaging behaviour. Master Dissertation. University College London.

23. Hosking S., Young K. i Regan M. (2006). The Effects of Text Messaging on Young Novice Driver Performance. Monash University Accident Research Center. Report 246. Monash University, Australia.

24. Drews F. A., Yazdani H., Godfrey C.N., Cooper J.M. i Strayer D.L. (2009). Text messaging during simulated driving. The Journal of the Human Factors and Ergonomics Society, 51(5):762–770.

25. Olson R.L., Hanowski R.J., Hickman J.S. i Bocanegra J. (2009). Driver Distraction in Commercial Vehicle Operations. U.S. Department of Transportation Federal Motor Carrier Safety Administration.

 

Pozostałe artykuły

Akande T.M. i Ajao M.S. (2006). Awareness of hazards and use of GSM mobile phone among non-commerical drivers in Ilorin, Nigeria. Annals of African Medicine, 5:166–169.

Bellavance F. (październik, 2005). Linking data from different sources to estimate the risk of a collision when using a cell phone while driving. International Conference on Distracted Driving, Toronto.

Brace C.L., Young K.L., i Regan M.A. (2007). Analysis of the literature: the use of mobile phones while driving. Monash University Accident Research Centre, Australia.

Breen J. (2009). Car telephone use and road safety. Final report. An overview prepared for the European Commission. Skipton, UK.

Burns P., Lécuyer J.F. i Chouinard A. (2008). Observed Driver Phone Use Rates in Canada. Proceedings of the 18th Canadian Multidisciplinary Road Safety Conference, Whistler, British Columbia.

Burns P.C. ,Parkes A., Burton S., Smith R.K. i Burch D. (2002). How dangerous is driving with a mobile phone? Benchmarking the impairment to alcohol. TRL Report 547. Transport Research Laboratory. Crowthorne, UK.

Caird J.K., Willness C.R., Steel P. i Scialfa C. (2008). A meta-analysis of the effects of cell phones on driver performance. Accident Analysis and Prevention, 40:1282–1293.

Dragutinovic N. i Twisk D. (2005). Use of mobile phones while driving – effects on road safety. SWOV Institute for Road Safety Research. Leidschendam, Netherlands.

Eby, D.W., Vivoda J.M. i St Louis R.M. (2006). Driver hand-held cellular phone use: a four-year analysis. Journal of Safety Research, 37:261–265.

Hancock P.A., Lesch M. i Simmons L. (2003). The distraction effects of phone use during a crucial driving manoeuvre. Accident Analysis and Prevention, 35:501–514.

Hatfield J. i Murphy S. (2007). The effects of mobile phone use on pedestrian crossing behavior at signalized and unsignalized intersections. Accident Analysis and Prevention, 39:197–205.

Ishigami Y. i Klein R.M. (2008). Is a hands-free phone safer than a handheld phone? Proceedings of the 18th Canadian Multidisciplinary Road Safety Conference, Whistler, British Columbia.

Johal S., Napier F., Britt-Compton J. i Marshall T. (2005). Mobile phones and driving. Journal of Public Health, 27:112–113.

Laberge-Nadeau C., Maag U., Bellavance F., Lapierre S.D., Desjardins D., Messier S. i Saïdi A. (2003). Wireless telephones and the risk of road crashes. Accident Analysis and Prevention, 35:649–60.

Madden M. i Rainie L. (2010). Adults and cell phone distractions. Pew Internet & American Life Project. Washington D.C.

McCartt A.T., Hellinga L.A. i Bratiman K.A. (2006). Cell phones and driving: review of research. Traffic Injury Prevention, 7:89–106.

McCartt A.T., Hellinga L.A., Strouse L.M. i Farmer C.M. (2010). Long-term effects of handheld cell phone laws on driver handheld cell phone use. Traffic Injury Prevention, 11: 133–141.

McEvoy S.P., Stevenson M.R. i Woodward M. (2006). Phone use and crashes while driving: a representative survey of drivers in two Australian states. Medical Journal of Australia, 185:630–634.

McEvoy S.P. i in. (2005). Role of mobile phones in motor vehicle crashes resulting in hospital attendance: a case-crossover study. British Medical Journal, 331.

Nasar J., Hecht P. i Wener R. (2008). Mobile telephones, distracted attention, and pedestrian safety. Accident Analysis and Prevention, 40:69–75.

Parkes A.M., Burns P.C., Burton S., Smith R.K., Luke T. i Lansdown T.C. (2003). Conversations in cars: the relative hazards of mobile phones report. Mobile Telecomunications and Health Research Programme.

Patten C.J.D., Kircher A., Öostlund J. i Nilsson L. (2004). Using mobile telephones; cognitive workload and attention resource allocation. Accident Analysis and Prevention, 36:341–350.

Redelmeier D.A. i Tibshirani R.J. (1997). Association between cellular-telephone calls and motor vehicle collisions. New England Journal of Medicine, 336:453–458.

Thulin H. i Gustafsson S. (2004). Mobile phone use while driving. VTI raport 490C. Linköping, Swedish National Road and Transport Research Institute.

Violanti J.M. i Marshall J.R. (1996). Cellular phones and traffic accidents: an epidemiological approach. Accident Analysis and Prevention, 28:265–270.

Wilson J., Fang M. i Wiggins S. (2003). Collision and violation involvement of drivers who use cellular telephones. Traffic Injury Prevention, 4:45–52.